Menkul Kıymet Borsaları
Menkul kıymet borsaları hisse senedi, tahvil ya da bono gibi yatırım araçlarının alınıp satılarak işlem yapıldığı pazarlardır. Alım satım işlemlerinin gerçekleştiği platformlara borsa denir. Amerika’da bulunan Wall-Street bu borsalardan bir tanesidir. Yatırımcıların hisse alım ve satımlarını yaparak kâr elde ettiği menkul kıymet borsalarında, şirketler de gelişimlerine kaynak sağlamaktadır.
Borsa, sermaye piyasası komisyonları ve benzeri düzenleyici kurumlar üzerindeki işlemler menkul kıymetler (pazarlık edilebilir araçlar) ve diğer sermaye piyasa araçlarını belirli bir sırayla ve güvenle alıp satmaya yarayan, fiyatları belirleyen ve ilan eden bir kuruluştur (Forbes, 2021).
Hisselerin, tahvillerin ve diğer menkul kıymetlerin alınıp satıldığı menkul kıymetler borsaları, sadece alım satımın dışında şeffaflık ve yatırımcıları fırsatlar tanımasının yanında şirketlere ve varlık sahiplerine de ana paralarını yükseltme fırsatı veren platformlardır. En çok bilinen bazı menkul kıymet borsaları; New York Borsası, NASDAQ, Londra Borsası, Shanghai Borsası şeklinde ifade edilebilir.
Hisse Senedi
Hisse senetleri, şirketlerin ortaklarının paylarının belgelenmesine yarayan kıymetli evraklardır. Halka arz olmuş şirketlerin hisse senetlerini borsa üzerinden alan yatırımcılar ise dolaylı yoldan şirketlerin hisse senetleri, kıymetli evrak niteliğinde olan anonim ortaklığın sermaye payını temsil eden senetlerdir (Ceylan & Korkmaz, 2019, s. 12).
Şirketten satın alınan ortaklık payı olarak belirtilen hisseler, o şirkette hisse sahibi olan kişilerin ilgili şirketteki paydaşlığını simgeler. Fakat kişinin şirkette hissesi olması o şirketin gündelik işlerinde ve operasyonlarında, söz hakkı sahibi olacağı anlamına gelmez. Şirketlerin ana paralarını yükseltebilmesi için halka açılmasından gelen bu strateji, şirketin piyasa değerini belirleyen etkenlerden bir tanesidir (Forbes, 2021).
Kripto Para Borsaları
Kripto para borsaları gerçek para birimleri ile ya da kripto paralar ile farklı kripto paraların alım satımına aracılık eden platformlardır. Aslında bir değişim web siteleri olarak tanımlanması mümkündür. Gerçek para birimi ile bu platformlarda mevcut olan varlıklar alınıp satılabilir. Kripto para borsaları ile geleneksel, hisse senedinin alınıp satıldığı borsalar arasında benzerlik vardır. Farkları geleneksel borsalarda bankaya ihtiyaç duyulurken kripto borsalarında ise aracı bir kuruma ihtiyaç yoktur (Bitlo, 2021).
Kripto para işlemleri kripto para borsalarına gerçekleştirilir. Alım satıma dayalı bu ticari platformlardaki dalgalanmalardan yararlanarak insanlar işlem açar ve gelir elde edilir. Bu işlemlerin yapılması için borsa üzerinde kullanıcıya özel sanal cüzdanlar oluşturulur. Bu cüzdan adresleri kullanılarak para transferi gibi işlemler de gerçekleştirilebilmektedir.
Bu borsalar vasıtasıyla gerçek para birimleri ile kripto paraların alım satımları gerçekleştirilir. Bu platformlar aslında bir değişim platformudur. Yani mevcut gerçek para ile istenilen ve ilgili borsada bulunan herhangi bir kripto para birimini elde etmek mümkündür. Benzer şekilde ters işlem yapılarak eldeki kripto paralar satılabilir ve gerçek para birimine dönüştürülebilir. Kripto para borsalarında alıcı ve satıcılar bulunmaktadır. Yani gerçek para ile kripto para satın almak isteyen kişi bir başkasının kripto parasını satın almaktadır. Kripto paralar herhangi bir fiziksel karşılığa sahip değildir. Bu yüzden sadece internet üzerinden alınıp satılabilmektedir.